بازگشت به مقاله

اهمیت اعلامیه اجلاس "بریکس" برای افغانستان

نویسنده: داکتر سیدعبدالله کاظم تاریخ انتشار: 6 سپتمبر2017

رهبران کشور های عضو گروه بریکس یا پنج کشور نوظهور اقتصادی (هند، چین، روسیه، برازیل و افریقای جنوبی) در نهمین اجلاس خود در شهر "شیامن" چین برای نخستین بار از ده گروه تروریستی که در پاکستان پناگاه امن دارند، نام بردند و از فعالیت‌های این گروه‌ها ابراز نگرانی کردند. این نخستین بار است که چین باوجود روابط نزدیک با پاکستان از گروه های نام می برد که تهدید به منطقه و جهان استند و در پاکستان لانه دارند.

شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی رئیس جمهور گفت: «امید واریم که این درک درست بتواند منجر شود به اقدامات علیه کشور های که از هراس افگنی علنی حمایت می کنند.»

همچنان برخی از خبره گان سیاسی در کشور معتقد اند که: که اگر روسیه و چین از سیاست های دوگانه شان در قضایای افغانستان دست بردارند و با اختیار کردن سیاست های صادقانه بر پاکستان فشار آورند صلح در افغانستان تأمین خواهد شد.

همین چند ساعت قبل در این موضوع مهم برای منطقه و جهان، بخصوص برای افغانستان مقالۀ درارتباط با فیصلۀ اخیر "بریکس" توسط احمد شفائی تحت عنوان "چرا اعضای بریکس از گروه های شورشی نگران هستند؟" نوشته شده و در ویبسایت بی بی سی فارسی/ دری (مورخ 5 سپتمبر 2017) به نشر رسیده است که نظر به اهمیت فوق العاده این موضوع این مقاله را با تشکر از آن ویبسایت اقتباس کرده و به حیث یک خبر خوش برای افغانستان خدمت خوانندگان عزیز این پورتال وزین تقدیم میدارم:

از چپ به راست: رئیس جمهور برازیل، رئیس جمهور روسیه، رئیس جمهور چین، رئیس جمهور افریقای جنوبی و صدراعظم هند

چرا اعضای بریکس از گروه‌های شورشی نگران هستند؟

احمد شفایی بی‌بی‌سی ، 5 سپتامبر 2017 - 14 شهریور 1396

همرسانی در فیسبوک

همرسانی در توییتر

همرسانی در Messenger

همرسانی در Messenger

همرسانی در ایمیل

لینک را کپی کنید

http://www.bbc.com/persian/afghanistan-41162694

چگونه میتوانید این مطلب را به دیگران برسانید

این لینک‌ها خارج از بی‌بی‌سی است و در یک پنجره جدید باز می‌شود

پنجره همرسانی را ببندید

این اجلاس روز دوشنبه، ۱۳ سنبله/ شهریور در شهر شیامین چین برگزار شد.

با اعلام استراتژای جدید آمریکا برای افغانستان و اینکه پایگاه و مرکز اصلی رهبران گروه‌های شورشی همانند طالبان در پاکستان قرار دارد، اعلامیه بریکس را کابل دستاورد دیگری می‌داند.

رهبران پنج کشور در حال توسعه جهان برای اولین بار وجود گروه‌های "تروریستی" مقیم پاکستان را به عنوان نگرانی امنیتی منطقه اعلام کردند. هند از این دستاورد استقبال کرده و آنرا قدم مهم برای مبارزه با "تروریسم" خوانده‌است.

چین از متحدان استراتژیک پاکستان که همواره از این کشور حمایت کرده، نیز از این تصمیم استقبال کرده‌است. گنگ شوانگ، سخنگوی وزارت خارجه چین گفته که جهت‌گیری چین در مبارزه بین‌المللی علیه تروریسم "محکم و استوار" است.

چندی قبل استراتژی آمریکا درباره افغانستان اعلام شد. چین به بخشی این استراتژی که از وجود "پناهگاه‌های امن تروریستی" انتقاد می‌کند، واکنش منفی نشان داد و گفته بود که پاکستان خط مقدم جبهه مبارزه با تروریسم است و قربانی‌های بزرگی در این راستا داده‌ است.

در اعلامیه پایانی اجلاس بریکس آمده که گروه‌های همانند طالبان، گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش)، القاعده، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، تحریک اسلامی ازبکستان، شبکه حقانی، لشکرطیبه، جیش محمد، تحریک طالبان پاکستان و حزب التحریر مخل امنیت منطقه‌ای هستند.

شماری از این گروه‌ها در پاکستان حضور دارند. افغانستان بارها گفته که پاکستان "تروریسم" را به خوب و بد تقسیم کرده اکنون مقام‌های هند گفته که جهان نمی‌تواند استاندارد و شاخص‌های دوگانه برای "تروریسم" داشته باشد.

چرا روسیه و چین از این تصمیم حمایت کرد؟

حمایت اعضای بریکس از روند مبارزه با شورشیان مخالف دولت افغانستان و مهمتر از آن حمایت چین از روند مبارزه با گروه‌های شورشی که در خاک پاکستان موقعیت دارند، یک دستاورد بزرگ برای کابل تلقی می‌شود.

با توجه به مخالفت چین با استراتژی جدید آمریکا اکنون این سئوال مطرح است که چه چیز باعث شد که پکن به مبارزه با گروه‌های که پایگاه آنان به گفته افغانستان و سایر متحدانش در پاکستان است، واکنش نشان دهد.

چند عامل عمده برای این کار وجود دارد. چنانچه از نام کشورهای عضو بریکس پیدا است، این کشورها در پی‌توسعه و داشتن دستاوردهای اقتصادی هستند که بدون وجود منطقه امن دسترسی به این هدف ناممکن است.

به گفته اسدالله زائری، استاد دانشگاه در کابل چیزی که این گروه را گرد هم آورده مسایل اقتصادی است و برای دستیابی به این هدف باید در پیرامون این کشورها ثبات و امنیت برقرار باشد.

اشاره روشن این گروه به پاکستان و حمایت پاکستان از این گروه‌ها به گفته این استاد دانشگاه به این دلیل است که این گروه‌ها می‌تواند اهداف اقتصادی و ثبات تجاری را به خطراندازد و به همین دلیل برای اعضای بریکس خطر تلقی می‌شود و از طرف دیگر گروه‌های تروریستی اهداف فرا منطقه‌ای دارند.

کشورهای آسیایی مرکزی بازار بزرگ برای گروه بریکس تلقی می‌شود. آقای زائری معتقد است که برای دستیابی به بازار این منطقه وجود ثبات یک امر حیاتی است. با توجه به راهکار اقتصادی بریکس، این گروه نیاز دارد تا راهبرد جدی را برای مبارزه با تروریسم روی دست گیرد.

او معتقد است که چین و روسیه نیز به این دلیل از استراتیژی جدید آمریکا برای افغانستان انتقاد داشتند که نگران بودند که هدف آمریکا از این استراتژی مدیریت گروه‌های "تروریستی" است تا مبازره با آنها.

چین واقعا از پاکستان رو می‌گرداند؟

اعلامیه جدید، بعضی خوش بینی‌های را در افغانستان ایجاد کرده که شاید چین از شریک استراتژیک خود، پاکستان رو گرداند.

آقای زائری معتقد است که برای چین منافع اقتصادی‌اش اولویت اول را دارد، ولی این به معنی تغییر رویکرد چین در قبال پاکستان نیست. نباید فکر کرد که چین فاصله خود با پاکستان را بیشتر خواهد کرد و این اعلامیه را نباید به معنی تغییر دیدگاه استراتژیک و راهبرادی چین نسبت به پاکستان دانست.

به گفته او این روند می‌تواند باعث ایجاد محدودیت‌ها و همراه با تهدیدها و مخاطراتی باشد. از طرفی چین نیز نگران سرایت و گسترش تفکرات افراطی در ناحیه دورافتاده غربی سین‌کیانگ خود است.

پاکستان در واکنش به این اعلامیه گفته که خاک این کشور پناهگاه امن برای گروه‌های تروریستی نیست.

خرم دستگیر، وزیر دفاع پاکستان ادعا کرده که ۴۰ درصد خاک افغانستان پناهگاه امن برای تروریستان است.

ولی دولت افغانستان معتقد است، کشورهای که "تروریسم" دولتی را تشویق می‌کند باید تلاش شود تا به حاشیه رانده شود و همسو شود با کشورهای که با تروریسم مبارزه می‌کنند.

گسترش افراط گرای چقدر جدی است؟

از جمله پنج کشور عضو بریکس فقط آفریقایی جنوبی و برزیل از خطر گسترش افراط گرای اسلامی به دورهستند. چین، هند و روسیه بیشترین نگرانی را از این جهت دارند.

به گفته شاه حسین مرتضوی، سرپرست دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری افغانستان، حوزه نفوذ گروه‌های "تروریستی" به یک حوزه محدود نیست و کشورهای سراسر جهان در معرض تهدیدند.

به عقیده او سربازگیری که توسط گروه‌های تروریستی انجام می‌شود، شامل حوزه‌ها و کشورهای مختلف می‌تواند باشد و پیامد منفی برای همه کشورها داشته باشد.

آقای مرتضوی می‌گوید که افغانستان شماری از اتباع سایر کشورها را که با گروه‌های تروریستی همکاری داشته‌اند بازداشت و دوباره به کشورهای متبوع شان تحویل داده و این برای کشورها درک جدید ایجاد کرده که چگونه "تروریست‌ها" از کشورشان سربازگیری می‌کنند.

او می‌گوید که برخی از افراد که در افغانستان بازداشت شده بیشتر از کشورهای آسیایی میانه بوده و چین نگرانی خود را از سربازگیری که از قلمرو چین شده، دارد و بدون شک چین به خوبی به تهدیدهای که از ناحیه گروه‌های تروریستی است، آگاهی دارد.

به گفته او چین از خطرات جدید در منطقه به خوبی آگاه و آنرا درک می‌کنند و از سیاست دولت افغانستان برای مبارزه با تروریسم و صلح حمایت کرده‌است.

اجماع بین‌المللی در راه است؟

خیلی‌ها در افغانستان معتقدند که از اجماع بین‌المللی که بعد از حمله ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ برای مبارزه با شورشیان در افغانستان ایجاد شد، این کشور نتوانست به خوبی از این فرصت استفاده کند. اما برخی صاحب‌نظران معتقدند که اجماع دیگری در حال شکل گیری است.

دکترمحی‌الدین مهدی، نماینده مردم بغلان درمجلس نمایندگان افغانستان گفت که با توجه به واکنش‌های چین و روسیه در برابر استراتژی جدید آمریکا این نگرانی وجود داشت که از اقدام‌های عملی علیه شورشیان در خاک پاکستان توسط روسیه و چین حمایت نشود.

به گفته او برعکس پیش بینی‌ها، اعضای بریکس تصمیم متحدانه برای مبارزه با تروریسم گرفت که نشان از این است که یک اجماع جهانی دیگری در راه است.

او گفت که اجماع جهانی سال ۲۰۰۱ برای نابودی طالبان و القاعده با ندانم کاری‌های روسای جمهوری پیشین آمریکا بوش و اوباما، و "طالب پروری‌های" حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان ناکام ماند.

آقای مهدی معتقد است که باید از فرصت جدید برای قلع و قمع تروریسم استفاده شود. به گفته او چین در صدد نزدیک شدن با هند به دلیل مناسبات اقتصادی است. (پایان مقاله)