دیشب (مورخ 3 سپتمبر 2017) محفل باشکوهی به مناسبت تجلیل از نو د هشتمین سالگرد استرداد استقلال کشور ازطرف "افغانی فرهنگی تولنه" در شهر فریمانت در شمال کالیفورنیا دائر گردیده بود که درآن جم غفیری از هموطنان اشتراک نموده بودند. دراین محفل برعلاوه اینکه محترم جناب داکتر حمدالله محب سفیرکبیر افغانستان درامریکا و محترم جناب عبدالمجید دانشیار جنرال قنسول افغانستان در لاس آنجلس حضور بهمرسانیده بودند، هنرمند محبوب کشور استاد شاه ولی نیز از کانادا دعوت شده بود که با آواز دلنشین وآهنگ های زیبای پشتو به جوش و خروش محفل درخشش خاص بخشیده بود
در قسمت سخنرانی ها پس از بیانیۀ دلچسپ جناب سفیر و جناب جنرال قنسول، نوبت به اینجانب رسید که مطالبی را بطور بسیار فشرده و مختصر در بارۀ تاریخچه اعمار "طاق ظفر" در پغمان اشاره کردم و خدمت حضاربعرض رسانیدم که: پس از حصول استقلال کشو، درلویه جرگه 1301 منعقده جلال آباد به اشتراک 840 نماینده از یک تعداد ولایات کشور و تصویب اولین قانون اساسی افغانستان "نظامنامه اساسی دولت علیه افغانستان" تصمیم لویه جرگه برآن شد تا یک بنای یادگار به مناسبت فداکاری مردم با شهامت کشور زیر قیادت اعلیحضرت شاه امان الله غازی و درج نام تعدادی از شهدای این راه در آن بزودی اعمار گردد. لویه جرگه صلاحیت اجرای امور ساختمانی و اکمال آنرا با تهیه متن یک کتیبه و درج آن در این بنا به مجلس "شورای دولت" سپرد.
شورای دولت تصمیم گرفت تا این بناء به شکل یک رواق در زادگاه اعلیحضرت شاه امان الله غازی در قریۀ مسمی به "ده زرگر" واقع پغمان (کابل) که ملکیت شخصی علیا حضرت ملکه سرور سلطان (مادر شاه غازی) بود و شهزاده امان الله در ماه جوزای 1271 شمسی حین اقامت مؤقت ملکه در آن باغ و قلعه چشم به دنیا گشوده بود، اعمار گردد. علیا حضرت این ملکیت خود را در اختیار دولت قرار داد و کار اعمار "طاق ظفر " در شروع سال 1302 شمسی آغاز گردید.
حینیکه دومین لویه جرگه تاریخی آن عصردرسال 1303 شمسی در پغمان آماده تدویر بود و در آن بیش از یکهزار نماینده از تمام ولایات کشور در پغمان تجمع کرده بودند، کار اعمار "طاق ظفر" نیز به پایان رسیده و اماده افتتاح رسمی بود. سه روز قبل از تدویر لویه جرگه در حضور شاه امان الله غازی این بنای تاریخی در حالی رسماً افتتاح شد که برعلاوه نمایندکان ملت، تعداد از اراکین دولت و شخصیت های ملکی و نظامی در آنجا حضور بهمرسانیده و قطعات نظامی نیز برسم احترام در آن اشتراک داشتند.
این بنای تاریخی که نه تنها سمبول حریت و استقلال افغانستان محسوب میشود، بلکه نام شهدای این راه نیز در حواشی آن در سنگ حک گردیده بود، متأسفانه طی جنگهای چند دهه اخیرتخریب و ویران گردید که در سال 2005 به کمک مالی یک مؤسسه غیر حکومتی و به همت چند هموطن بازسازی شد، اما به شکلی که سیمای ظاهر آن جلوۀ یک "طاق" را داشت، طاقی که روح "ظفر" از قالب آن بیرون ساخته شده بود، یعنی کتیبه با ارزش تاریخی که روح آن طاق شمرده می شد و در سنگ حک شده در فراز آن نصب گردیده بود، از بین رفته و جای آنرا چند سمبول تزئینی بی مفهوم گرفته بود.
(نمای اصلی و اولی "طاق ظفر" : این عکس بعد از اکمال ساختمان آن در سال 1303 گرفته شده است)
(نمای اصلی طاق ظفر و میناره اهل معارف قبل از تخریب)
اینجانب حین سفر اخیر خود در کشور و بازدید از آنجا در سال 2011 متوجه این خلاء شدم و حدس زدم که شاید اینکار عمداً بوسیله کسانی صورت گرفته باشد که با نام اعلیحضرت شاه امان الله غازی حساسیت عمیق دارند و حکومت و اولیای امور در دوره ریاست جمهوری آقای حامد کرزی نیز متوجه این خلای عمده نشده و یا اینکه در زمینه خاموشی اختیار کرده خواهند بود.
بتاریخ 9 اپریل 2016 ضمن نوشتن یک مقاله در این زمینه تحت عنوان "طاق ظفر ـ نشانه ای ازیک افتخار بزرگ تاریخی ملت قهرمان افغانستان" که در پورتال وزین افغان جرمن آنلاین اقبال نشر یافت، از ورای عکس های تاریخی این بناء و مقایسه آن با عکس های جدید که فقدان کتیبه در آن مشهود بود، این کمبود را مطرح کردم و توجه مقامات را در اکمال آن معطوف داشتم. متأسفانه تا امروز به این موضوع مهم و تاریخی و ملی کشورتوجه نگردیده است. لذا با استفاده از فرصت در سخنرانی دیشب خود بار دیگر موضوع را یادآور شدم و نامۀ که در این مورد عنوانی رئیس جمهور داکتر محمد اشرف غنی تهیه دیده بودم، با یک کاپی از مقالۀ فوق الذکر حضوراً به جناب محترم سفیر کبیر آقای داکتر حمدالله محب سپردم تا در موقع مساعد آنرا شخصاً و یا ازطریق سفارت خدمت رئیس جمهور کشور تقدیم دارند و توجه ایشان را به این درخواست جلب دارند.
نمای موجود "طاق ظفر" پس از بازسازی و نصب سمبول های تزئینی بجای کتیبۀ تاریخی
اینک متن مکتوب را جهت اطلاع هموطنان تقدیم میدارم:
هوالله
مهاجر افغان در ایالت کالیفورنیا
مورخ 3 سپتمبر 2017
جلالتمآب محترم داکتر محمد اشرف غنی رئیس جمهور دولت جمهوری اسلامی افغانستان!
بعد از تقدیم سلام و احترام!
خوشحالم از اینکه جناب شما در سخنرانی های خود بارها به این نکته اشاره فرموده اید که: سعی میدارید تا برنامۀ ناتمام اعلیحضرت شاه امان الله غازی را در کشور به پایه اکمال برسانید. به تأسی از این نظر و هدف عالی و توجه خاص شما در مورد بازسازی قصر تاریخی دارالامان که توسط انجنیران و مهندسان جوان افغان کار آن به سرعت جریان دارد، خواستم توجه جدی جناب شما را به یک موضوع مهمتر تاریخی و ملی آن عصر فرخنده جلب نمایم:
جناب شما از سرنوشت "طاق ظفر" پغمان و اهمیت تاریخی و ملی آن به خوبی آگاه هستید که این یادگار بزرگ استراداد استقلال کشور در طول جنگهای چندین ساله بصورت رقت بار تخریب گردید، و اما بعد از 2005 به کمک مالی بعضی مؤسسات غیردولتی خارجی و توجه چند هموطن دوباره باز سازی شد. آنچه در این بازسازی عمداً و یا به هردلیل دیگر کوتاهی صورت گرفته است، همانا حذف کتیبۀ حک شده در سنگ بر فراز این طاق با شکوه است که به آن اسم با مسمی "طاق ظفر" را میدهد. متأسفانه در بازسازی این بنای ملی، جای این کتیبه وسند تاریخی را چند سمبول تزئینی بی مفهوم و خنده آور گرفته و ماهیت مهم تاریخی این بناء را از بین برده است. همچنان نام بعضی شخصیت هائیکه در معرکه استقلال رشادت خاص از خود نشان داده بودند و به شهادت رسیدند، نیز از حواشی این بناء زدوده شده است.
لازم به تذکر است که به رویت اسناد تاریخی متن ذیل در قسمت بالائی طاق ظفر در سنگ حک گردیده بود که اکنون از بین برده شده است:
متن کتیبه:
«به تقدیر مظفریت و تذکار جانبازیهای یگانه نخبه ء آمال افغانیان و قهرمان قوم پرست با وجدان الغازی الاعظم اعلیحضرت امان الله خان که از بدو جلوس خود جهت تحصیل حیات باشرف و امحای زندگانی منفور ملت عزیز خود اعتصام آزادی مغضوبه و استرداد حقوق مشروعه جامعه افغان را بعهده غیرت گرفته و متعاقباً درسایه حدت عزم و قیام فوق العاده خویش تا 28 اسد 1298 استقلال تامه افغانستان را حصول نمود. این بنای مفخرت احتوا که شاهد بعث بعدالموت مان است، در صیفیه پغمان مینو نشان بنام طاق ظفر بنیاد کرده شد و نیز اسمای سامی همان جوانان سرفروش که درطی اثبات فداکاری و جدیت شهید راه استقلال و حریت گشته کارنامه های مقدس خود شان را سرمشق حیات ما و اولاد آنها گذاشته اند، درحواشی این رواق ثبت گردید تا آئینهء صحنه خونین مجاهدین و تاریخ سربازی های شهریار شجاعت قرین ما بوده برای آتیه اخلاف افغانستان محرک غلیان قومی و تازیانه غیرت ملی باشد.»
همچنان قابل یاد آوریست که درهمین آوانیکه کاراعمار "طاق ظفر" در جریان بود، اهل معارف نیز کتیبه ای را ترتیب دادند و خواستند تا درقرب این طاق یک مینارۀ کوچکتربه یادگار محل تولد شاه غازی به پول اعانه آنها ساخته شود و کتیبه در آن نصب گردد که مینارۀ مذکور نیزهمزمان با ختم کار طاق ظفر به پایۀ اکمال رسید.
متن کتیبه :
«این تذکار سعادت و یادگار شهامت دراین زمین بیاد روز مولود آن رهنمای راه ترقی و مقتدای معرکۀ استقلال چتر ارتقا زده که خاک پاک این مولود از ریاحین بخشی وجودش حیات بیزی میکند و از فیض قدومش طراوت انگیزی یعنی قهرمان معرکۀ روز نو و شهسوار میدان اقبال امیر معارف سمیر المجاهد الغازی اعلیحضرت امیرامان الله خان ابن اعلیحضرت امیر حبیب الله خان شهید ابن اعلیحضرت امیرعبدالرحمن خان مرحوم که عِلم و ثروت درعصرش توأم رسیده و تمدن و ترقی باین عهد کمر خدمت بست. چون مرکز قوای جامعه از طاقت این بخت جوان نیرومند گردید، ما زمرۀ فدائیان وطن از متعلمین و معلمین و مامورین معارف برای تائید مولود مسعود شاهانه که لیل پنجشنبه پنجم ذیقعده سنه 1309 هجری [قمری] به منزل حاجی اسدخان قریب درۀ زرگر واقع پغمان به وقوع آمد، این یادگار را با نشان معارف در مقام هذا رکز و ثبت نموده برای آیندگان خود این خاطرۀ استقبال و مولود استقلال را یادگار گذاشتیم.»
از حضور شما تقاضا دارم تا توجه جدی در این زمینه مبذول فرموده و امر بفرمائید تا به اسرع وقت این خلای مهم تاریخی در آن بنای ملی تکمیل گردد و رسالت خود را به حیث شخص اول کشور در این مورد ادا بفرمائید.
اینک یک کاپی مقالۀ را که قبلاً دراین موضوع نوشتم و بتاریخ 9 اپریل 2016 در پورتال "افغان جرمن آنلاین" به نشر رسید، نیز ضماً از طریق جلالتمآب سفیر کبیر افغانستان در امریکا خدمت تقدیم میدارم تا از ورای عکس های قدیمی و جدید این خلاء عمده را در آن بناء مشاهده فرموده و توجه جدی را رفع این خلای مهم معطوف دارید.
به آرزوی موفقیت های مزید شما
با احترام
سابق استاد پوهنتون کابل
Dr. Said A. Kazem
688 Ranson Dr.
San Jose, CA 95133, USA
1 (408) 923 – 2486
drkazemsa@yahoo.com