سه روز بعد ازکودتای 26 سرطان 1352
به مناسبت چهل و دومین سال کودتای منحوس 7 ثور و شهادت محمد داؤد اولین رئیس جمهور کشور و خانواده او در صبحگاه 8 ثور 1357 که مدت 8 ساعت در بین خون و آتش جانبازانه مقاومت کرد و هرگز تسلیم دشمن نشد و گفت که : به جز به خدای خود، به هیچ کسی تسلیم نمیشوم، در این روزها مقالاتی به نشر میرسند و نیزتبصره های کوتاه و دراز در فیسبوک و دیگر رسانه صورت میگیرد. اخیراً محترم آقای عبدالله در ستون نظر خواهی این پورتال وزین تبصرۀ کوتاه در مورد آگاهی شهید محمد نعیم خان از کودتای 26 سرطان به این عبارت نوشته اند:
«درباره نعیم خان پسرش میگفت که پدرش تند مزاج بود و اگر این ها کدام مشکلی میداشتند پیش داودخان میرفتند روابط شان بسیارباوی رفیقانه بود، لذا در باره کودتا واین موضوعات هم با پسرش شان چیزی نمیگفت اگر میدانست. لذا آقای عزیز [نعیم] را در جریان شاید نمیگذاشت .ما گفته میشد که نعیم خان از وقوع کودتا آگاه بود اما از کودتا به [روز] 26سرطان آگاه نبوده باشد و تقریبآ ازیک تغیر به این زودی مایوس شده بود.»
برای شرح این مطلب که شهید نعیم خان و برادربزرگ او شهید محمد داؤد چنان باهم نزدیک بودند گه گفته میشود مثل یک روح در دو جسم، لذا هیچکار مهم و سرنوشت ساز را بدون مشوره قبلی باهم انجام نمیدادند. در مورد کودتا و روز آن محمد نعیم خان قبلاً آگاه بود، چنانچه از صحبت او با رابرت نیومن سفیر امریکا در کابل سه روز بعد از کودتا یعنی 29 سرطان 1352 این موضوع کاملاً واضح میگردد. اینک توجه را به گزارش سفیر امریکا جلب میدارم که احمد فواد ارسلا، آنرا از متن انگلیسی آن به دری ترجمه کرده و در پورتال وزین افغان جرمن آنلاین، مورخ 10 مارچ 2016 به نشر رسیده است. (برگرفته از کتاب "زندگی سیاسی شهید محمد داؤد از آغاز تا انجام"، از این قلم، جلد دوم، بخش دهم، فصل چهارم:"روابط با ایالات متحده امریکا" ، صفحه884 تا 886)
اینک قسمت های از این راپور طولانی و مهم را در ذیل بطور خلاصه تقدیم میدارم:
روز بعد از برقراری رژیم جمهوری افغانستان به تاریخ 20 جولای 1973(29 سرطان 1352) ، سفیر امریکا رابرت نیومن با محمد نعیم برادرمحمد داؤد رئیس دولت جدید افغانستان در خانه شخصی محمد نعیم ملاقات گرم و دوستانه ای داشت. بنا به راپور سفیر امریکا رابرت نیومن: نعیم خان از وی دعوت به ملاقات کرده و از وی پذیرائی گرم و دوستانه کرده بود. نعیم خان به سفیر امریکا ـ رابرت نیومن اطمینان داد که هرموقعی که سفیر بخواهد میتواند با وی ملاقات کند و به وی اظهار داشته بود که یک چینل مستقیم را برای این ملاقات ها مؤظف کرده است. نعیم خان به سفیر امریکا گفته بود که هر موقعی که خواهش ملاقات با وی را دارد با داکتر واحد کریم در وزارت خارجه افغانستان تماس بگیرد و وی این در خواست را مستقیماً به نعیم خان خواهد آورد. قسمت های از این راپور طولانی که در ذیل به دری ترجمه شده چنین است:
سفیر امریکا در بند اول راپور چنین نوشته است:
«نعیم خان بعد از صحبت و مصافحه شروع کرد به یک شرح مختصرتاریخی که تا شرایط مشخص امروزافغانستان ختم شد. این سخنان نعیم خان به آخرین ملاقاتی که ما یک سال قبل با هم داشتیم ارتباط میگرفت. نعیم خان به من یاد آوری کرد که در ملاقات آخری که یکسال قبل ما با هم داشتیم گفته بود که: "پادشاه یک شخص بی مسئولیت است، شورای ملی به این ترتیب که شکل گرفته و وظیفه اجراء میکند، یک تشکل مسخره است، پادشاه با جدیت کار نمی کند و به این شکلی که پادشاه روان است، دولت افغانستان را به زودی به صوب افلاس روانه میکند».
سفیر نیومن در ادامه می افزاید: «نعیم خان به من یاد آوری کرد که چگونه وی یکسال قبل از من خواهش کرده بود که پادشاه را تشویق کنم که زودتر بجنبد. نعیم خان گفت: "ما باخبر هستیم که شما این کار را کردید و با پادشاه در این مورد صحبت کردید و اما شما صرف آنقدر توانستید که مجبورش کنید که به شکلی از اشکال با بحران عاجل خشکسالی دوساله جوابی عرضه کند»؛ نعیم خان گفت: «قانون اساسی سال 1964 در حقیقت برای پادشاه حکومت مطلقه را ایجاد کرده بود، وی قدرت را به دیگران تفویض نمیکرد وپادشاه در حقیقت مملکت را مستقیماً اداره میکرد، در حالیکه نشان میداد که وی در اداره دست ندارد»؛ نعیم خان ادامه داد: «در این دوره ده ساله وزارت ها بی کفایت بودند وصرف منحیث یک آله ای دست در اختیار یک پادشاه دمدمی مزاج قرار داشتند»؛ نعیم خان اظهار داشت: «پادشاه به عوض تکیه بر موفقیت های که باید بدست می آورد ویا بدون تکیه بر احساسات مردم در حقیقت بر حمایت قوای عسکری تکیه داشت»؛ نعیم خان ادامه داد: «یک چنین وضعیتی در ممالک فقیری مثل افغانستان زیاد دوام آورده نمیتوانست، محبوبیت درممالک فقیرمثل افغانستان صرف ازطریق کوشش وپشتکارجدی بدست آمده میتواند.... برای من و برادرم محمد داؤد خان وطن ما افغانستان مهمتر از روابط و علایق فامیلی است».
در بند پنجم این راپور سفیر امریکا رابرت نیومن نوشته است که نعیم خان چنین ادامه داده است: «دولت جمهوری افغانستان متعهد است تا پالیسی هایی را وضع کند که به نفع مردم افغانستان باشد و البته این کار ساده ای نیست. با آنکه رژیم جدید از طرف مردم عام استقبال خوب شده است اما افراطی های چپ و راست دولت جمهوری افغانستان را قبول نکرده اند. چپی ها از طرف مردم افغانستان قابل قبول نیستند. راستی ها بسیار ارتجاعی هستند و اصلاً در فکر حل مشکلات مردم افغانستان نیستند. رژیم جدید افغانستان اقداماتی را بدست خواهد گرفت که از افراطی طلبی جلوگیری شود. مگر مشکل اصلی که باید در افغانستان ازبین برده شود، فقر و بیچاره گی است که چپی ها از آن سوء استفاده میکنند و باعث نادانی و ضرورت ها میگردد. در این قسمت است که افغانستان شدیداً به فهمیدن موقف افغانستان توسط امریکا و به کمک امریکا ضرورت دارد. این آخرین چانسی است که امریکا به کمک افغانستان آمده میتواند و با دادن کمک هنگفت اقتصادی افغانستان را کمک نماید ، نه برای این که افغانستان متمول شود، بلکه برای این که افغانستان بتواند داخل یک مرحله رفاه معقول شود».
نعیم خان گفت: «از تجربۀ گرانی که بدست آورده ام، من میدانم که اگر کمک اقتصادی به طریق درست تطبیق شوند، تا اندازه زیادی برای بهتر شدن اوضاع کمک خواهد کرد....این را باید به یاد داشت که در هر مملکت دردنیا این به مراتب بهتر و آسانتر است که در اول کمک مناسب اقتصادی صورت بگیرد ، بجای این که سال ها بعد مقادیر عظیم پول برای کمک عسکری مصرف شود. ما باید برای مردم خود حاصلات و نتایج مشهودی نشان بدهیم و در این مورد ما از امریکا تقاضای کمک داریم، آن نوع کمکی که در زنده گی مردم عادی وطن ما فرق قاطعانه بیاورد.» (برای شرح مزید دیده شود:"سخنان شهید محمد نعیم خان سه روز بعد از اعلام جمهوری..."، مترجم از متن انگلیسی: احمد فواد ارسلا، منتشرۀ افغان جرمن آنلاین، مورخ 10 مارچ 2016)