مرحوم داکترعبدالصمد حامد
با تأسف اطلاع رسید که شخصیت دانشمند و فرهیخته کشور جناب داکتر عبدالصمد حامد به سن 83 سالگی در دیار غربت چشم از این جهان فانی بست و برحمت ایزدی پیوست.
انالله و انا الیه راجعون
این مرد با فضیلت و وطندوست که عمری را در خدمت مردم و وطن با کمال صداقت صرف کرد، یکی از نخبه های افغانستان بود. بدینوسیله وفات او را که به یقیین یک ضایعه ملی محسوب میشود، به فامیل محترم شان، دوستان و همه ملت رنجدیده افغانستان تسلیت گفته، از بارگاه الهی استدعا دارم تا روح شانرا شاد و فردوس برین را جایگاه شان گرداند.
مختصر سوانح مرحوم داکتر عبدالصمد حامد:
عبدالصمد حامد پسر مرحوم عبدالرزاق خان حامد بتاریخ 8 جنوری 1929 در جلال آباد چشم به دنیا گشود، در 1948 از لیسه عالی نجات فارغ گردید و متعاقباً جهت تحصیلات عالی به کشور سویس اعزام شد. در سال 1957 به دریافت درجه داکترا در رشته حقوق نائل و به وطن برگشت. از 1957 تا 1965 به حیث استاد در پوهنحی حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل و عضو شورای عالی پوهنتون و نیز مشاور حقوقی پارلمان افغانستان ایفای وظیفه کرد. 1959 تا 1960 رئیس تدریسات ثانوی وزارت معارف و سپس از 1963 تا 1964 به حیث والی پروان مقرر شد. در سالهای 1964 ـ 1965 ریاست پوهنتون کابل را عهده دار گردید و در عین زمان به عضویت کمیته تسوید و بعداً عضوکمسیون مشورتی قانون اساسی در آمد و در لویه جرگه همان سال اشتراک داشت و یکی از بنیان گذاران قانون اساسی 1964 افغانستان محسوب میشود. داکتر حامد بعد از ختم لویه در 1965 به حیث وزیر پلان و متعاقباً به حیث سکرتر جنرال افغانی سره میاشت مقرر شد. بین سالهای 1967 و 1969 مجدداً وزیر پلان و درعین حال به حیث رئیس شورای عالی اقتصادی ایفای وظیفه کرد و در زمان صدارت مرحوم داکتر عبدالظاهر (1971 ـ 1972) به سمت معاون صدارت و وزیر امور قبائل برگزیده شد.
داکتر حامد پس از کودتای شهید محمد داود خان از کار رسمی گوشه گیر شد تا آنکه با وقوع کودتای ثور از 18 نوامبر 1978 تا 11 جنوری 1980 درمحبس پلچرخی زندانی گردید. از آن تاریخ به بعد به کشور جرمنی پناهنده شد و تا دم مرگ در آنجا بسر برد.
مرحوم داکتر عبدالصمد حامد در طول سالهای جهاد با جدیت از داعیه جهاد برحق مردم افغانستان دفاع کرد و در تعدادی از کنفرانسها و اجتماعات ملی و بین المللی اشتراک نمود. موصوف چندبار به پاکستان سفر کرد و در امور جهاد با تنظیم های جهادی از دادن مشوره های مفید و مهم دریغ نکرد. او در سال 1995 جز هیئتی بود که به توصیه محمود میستری نماینده سرمنشی ملل متحد برای افغانستان ازجمله یک عده شخصیت های تکنوکرات، دینی و قومی برای فراهم آوری زمینه یک حکومت انتقالی برطبق پلان ملل متحد به پاکستان سفر کرد، ولی کار شکنی حکومت تنظیمی و عروج غیرمترقب طالبان این پلان را ناکام ساخت. داکتر حامد در همکاری با حرکت پادشاه سابق در روم از همان آغاز نقاط نظر خود را بیان کرد و توصیه های لازم را ارائه داشت و در نوامبر 1999 یکی از 77 نفری بود که برای بررسی و تثبیت لویه جرگه اضطراری به اساس طرح سه فقره ای پادشاه سابق انتخاب شد، ولی نظر به دلائلی از همکاری نزدیک با حرکت مذکور دوری جست.
هنگامیکه اینجانب ازجولای 1978 تا جنوری 1980 با عده از دوستان در پلچرخی زندانی بودم، برحسب تصادف مدت بیش ازهشت ماه را با مرحوم داکتر حامد هم اطاقی بودم. هم اطاقی های دیگرما عبارت بودند ازهریک محترمان : مرحوم داکتر ولید حقوقی، مرحوم عبدالاحد کرزی (پدر جناب حامد کرزی)، دگروال محمد موسی وردک، داکترمحمد نادر عمر، مرحوم داکتر محمد اختر مستمندی و مرحوم داکتر غلام محمد نیاز که خداوند متعال همه گذشتگان را بیامرزد.
خوشحالم که پس از زندان چند بار با مرحوم داکتر صاحب حامد دیدار داشتم، هنگامیکه ایشان دوبار به کالیفورنیا تشریف آوردند و یکبار چهار سال قبل، وقتیکه به زیارت شان در جرمنی رفتم و با یادی از گذشته ها از صحبت عالمانه و محبت شان بهره گرفتم.
زندۀ جاوید ماند هر کی نکو نام زیست
گز عقبش ذکر خیر، زنده کند نام را