کتاب «محمد داؤد و کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲» نوشته دکتر سید عبدالله کاظم با هدف بررسی دقیق و موشکافانه رویداد مهم تاریخی سقوط سلطنت در افغانستان و اعلام نظام جمهوریت در سال ۱۳۵۲ تألیف شده است. نویسنده تلاش دارد با نگاهی بیطرفانه و مستند به تحلیل شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی افغانستان در زمان وقوع کودتا بپردازد.
نویسنده در این کتاب به شخصیت و کارنامه سیاسی محمد داوود خان، رهبر کودتا، پرداخته و دلایل و انگیزههای او برای تغییر نظام سیاسی را بررسی میکند. دکتر کاظم ضمن اشاره به خصوصیات شخصیتی و مدیریتی محمد داوود، به بررسی دقیقتر فعالیتها، تلاشها و دستاوردهای وی در دوران قبل و بعد از کودتا نیز میپردازد.
کتاب ضمن اشاره به جزئیات رویداد کودتا، از جمله نقش و فعالیتهای افراد کلیدی و چگونگی سازماندهی عملیات کودتا، به ابعاد داخلی و خارجی آن نیز توجه دارد. نویسنده تأکید دارد که این رویداد نقطه عطف مهمی در تاریخ افغانستان بود که مسیر تحولات آینده این کشور را تعیین کرد.
نویسنده همچنین به تحلیل انتقادی واکنشها و دیدگاههای مختلف نسبت به محمد داوود خان و کودتا میپردازد و با ارائه رویکردی متعادل، به نقد و بررسی نگرشهای متفاوت از جمله حمایتها و مخالفتهای موجود نسبت به اقدامات او میپردازد. هدف او روشنگری برای نسل آینده و فراهم آوردن امکان قضاوت تاریخی آگاهانه و منصفانه است.
این کتاب منبعی غنی برای درک عمیقتر تاریخ معاصر افغانستان است و با استفاده از مستندات و منابع معتبر، ابزاری ارزشمند برای محققان، پژوهشگران و علاقهمندان تاریخ سیاسی افغانستان محسوب میشود. انتشار این اثر در سال ۱۴۰۳ شمسی (۲۰۲۴ میلادی) آن را به یکی از منابع روزآمد و قابل اعتماد در این زمینه تبدیل کرده است.
